عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
695
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
از نه سال ديگر پسرش مىميرد . خود واعظ گفت در ماه شوال حاجى ميرزا حسن شيرازى حجة الاسلام كه پيشواى شيعه بود وفات كرد و در ماه ذىقعده پيشواى دولت رحلت مىنمايد و بعد از نه سال ديگر پسرش مىميرد . خود واعظ گفت در ماه شوال حاجى ميرزا حسن شيرازى حجة الاسلام كه پيشواى شيعه بود وفات كرد و در ماه ذىقعده ناصر الدين شاه ، پادشاه ايران رحلت كرد و از اين تاريخ كه ماه صفر 1322 است نه ماه ديگر به وعده مانده و مىگويد بعد از نه ماه به كلى سلطنت از قاجاريه منقرض مىشود و محتمل است امام عصر - عجّل اللّه تعالى فرجه - خروج كند . شب پانزدهم شوال 1321 ، يار محمد خان سردار مفخم حاكم بجنورد و اسفراين در سن قريب به هشتاد در بجنورد وفات كرد . دو پسر بزرگش عزيز اللّه خان سهام الدوله ايلخانى شادلو و حبيب اللّه خان شجاع الملك جاى پدر [ را ] گرفتهاند . يار محمد خان مرد متهور شجاعى بود . جنگهاى بزرگ با تراكمه كرده است . ميرزا اسحق خان مفخم الدوله « 1 » وزيرمختار اتازونى در محرم از آنجا معزول شد . در صفر هذه السنة 1322 وزيرمختار اطريش و مجارستان گرديد . در شوال گذشته ، قسمت عظيمى از شهر ( اسكودار ) به واسطهء حريق منهدم شد . اين شهر قسمتى از شهر اسلامبول است ، در طرف آسيايى آن پاىتخت . خط راهآهن آناطولى از آنجا شروع مىشود . ميرزا داود خان نصرة الوزاره ، قونسول ايران در شهر ( ولادى قفقاز ) ، به اشتراك بعضى ، در اوايل اين سال ، مدرسهء موسوم به « نوروز » براى اطفال ايرانى در ولادى قفقاز ايجاد كرده . در شعبان 1321 ، يك نفر سفير فوق العاده از پاىتخت دولت جمهورى مكسيك « 2 » كه در مكسيكو است محض اتحاد به تهران آمد .
--> ( 1 ) . پرنس اسحق خان مفخم الدوله پسر ميرزا عبد الغنى خوئى كه به نادرستى ثروتى فراوان به دست آورد و با ازدواج دختر بيوهء وزير خارجه ميرزا نصر الله خان مشير الدوله از 1317 تا 1323 در واشينگتن سمت وزير مختارى يافت . ( شرح حال رجال ايران ج 1 ص 108 تا 111 ) . ( 2 ) . Mexique - Mexlco مكزيك و مكزيكو .